بسم رب الحسین ع
برای اکثر ما گاهی پیش آمده استکه با خانواده، دوستان، همدانشگاهیها، همکلاسیها، اقوام، همکاران، با
رانندهی تاکسی، مسافران آن و افراد دیگر در مورد مسائل سیاسی، اجتماعی،
مذهبی و شرعی و غیره به بحث و گفتگو بپردازیم.
در هفتههای قبل از انتخابات دهم ریاستجمهوری، حجم
و تعداد بحثها و گفتگوها بین ما و اطرافیانمان افزایش یافته و اینگونه
مباحث فضای جامعه و خانههای مردم را گرم و گاهی داغ و ملتهب کرده بود.
ممکن است در برخی از این بحثها بین ما و فرد مورد
مباحثه، به علت اختلاف دیدگاه و علاقه به کاندیداهای متفاوت، به قول معروف
بحث بالا گرفته باشد و دلگیری یا کدورت و کینهای -هر چند موقت- ایجاد شده
باشد. بالاخص در چند ماه بعد از انتخابات با ملتهب شدن فضای جامعه، بحثها
خیلی داغتر و به قول عامیانه حیثیتیتر و در نتیجه اثرات منفی آن بیشتر
شد. بسیاری از دلگیریها و کینهها و کدورتهای بوجود آمده از این بحثها
برخلاف دلگیریها و کدورتهای مباحثههای قبل از انتخابات، ماندگارتر و
بادوامتر شدند.
سوالی که مطرح است این است که آیا میشد از این
دلگیریها و کدورتها پیشگیری کرد؟ یا میشد طوری بحث کرد که برخی دچار
لجبازی یا دچار نفاق نمیشدند؟
پاسخ به سوالات زیر میتواند بسیاری از ابهامات یا آسیبهای موجود
در مباحثهها را برطرف نماید:
کیفیت بحث و جدل باید چگونه باشد؟
آیا میتوان در بحث از رفتار تند و خشن بهرهبرد؟
یا بحث فقط باید با نرمخویی و ملاتفت
صورت گیرد تا اثر گذار باشد؟
یا اگر به صورت معمولی، نه با تندی و نه با ملاطفت،
مباحثه انجام شود چگونه است؟
از دید شرع این سه حالت چگونه هستند؟
آیا مخاطب بحث در نوع مباحثه موثر است؟ با مخاطبان متفاوت باید
چگونه مباحثه کرد؟
با مخاطب لجوج، یا مخاطب آماده؟ با مخاطبی که اهل
حکمت و علم است، یا مخاطبی که از علم و حکمت بهرهی متوسط برده است؟ کسانی
که اهل استدلال و منطق نیستند چطور؟
آیا بحث با معاند لجوج مفید است یا به ترک آن سفارش شده؟
آیا بحث در موارد بیفایده مجاز است؟
و...
استاد آیت
ا... مجتبی تهرانی مطالبی در جلد چهارم کتاب «اخلاق الهی»، مجموعهی
«آفات زبان»، فصلی تحت عنوان «جدال»آوردهاند که میتواند به بسیاری از
این سوالات پاسخ داده و در هدایت «مباحثه» و پیشگیری از آثار و نتایج زشت و
منفی این گونه مباحثهها بهکار آید. در این فصل ابتدا به ابعاد مباحثه و
مجادله از قبیل انگیزهی جدل، کیفیت بحث و جدل، مواد بحث، مخاطب جدال و
موضوع جدال پرداخته شده است. سپس به حکم اقسام جدل (مانند جدال با انگیزهی
غیر الهی، جدال خشن، جدال با استفاده از مواد نادرست، جدال با معاند لجوج،
جدال در موضوع بیفایده، جدال در موضوع غیر قابل فهم و جدال احسن) از دید
شرع پرداخته شده است.
در اینجا برای دانلود، قسمت هایی از فصل مذکور شامل ابعاد مباحثه و مجادله از قبیل
انگیزهی جدل، کیفیت بحث و جدل، مواد بحث، مخاطب جدال و موضوع جدال آورده
شده است.
توضیح: متن این برای خودم نبود و مسئولین وبلاگ Rarovanhagh.persianblog.ir برای من میل کردند فکر می کنم که اگر شماره های بعدی پیرامون جدل را بخواهید اگر به میل شان Rahrovanhagh@gmail.com بگویید برای شما خواهند فرستاد
یک بار دیگر آدرس برای دانلود این مطلب را از اینجا بردارید یا به کتاب اخلاق الهی، جلد چهارم مجموعه سخنرانی آیت الله مجتبی تهرانی در این باب مراجعه بفرمایید
ولی در حالت کلی یک بار هم که شده است قبل از بحث کردن این را بخوانیم بد نیست
یامهدی ع
نویسنده ی ارزشی:::نظرات ارزشی [ ارزشی]